The Florida Project

The Florida Project, 2017, Sean Baker, dramat, USA, (21-sie-18, CK, Koło Filmowe Benshi, Lublin)

6-letnia bohaterka filmu, Moonee, jest jak tarcza małego księżyca w pełni, czarująca swoim szerokim uśmiechem i wiecznie wymowną buzią - gotowa na kąśliwą sentencję zapożyczoną z dialogów dorosłych, z sitcomów czy z żywej ulicy - ale księżyca lśniącego jednocześnie zwodniczo jasnym blaskiem, podczas gdy jest to światło odbite od sposobu bycia, charakteru i preferencji jej opiekunki. To dziewczynka u boku rebeliancko nastawionej do życia matki - usilnie poszukującej środków na cotygodniowy czynsz - pomieszkujące w liliowym motelu-koszmarku na peryferiach parku Disneyland na Florydzie. Dziecko czas spędza na psotach i zabijaniu nudy pośród komercyjno-przemysłowej dzielnicy wspólnie z paczką rówieśników, tak samo jak ona zasiedlających okoliczne tanie hoteliki i pensjonaty i jak jej rodzina wegetujących na skraju przetrwania, od zapomogi od opieki społecznej do kolejnego przypadkowego zarobku. Dziecko jest pozornie szczęśliwe, bo ma pełnię swobody z nadzwyczajnej komitywy z matką Halley, jak gdyby to była jej starsza siostra. Ta dba materialnie o córkę, ale jest niewiele emocjonalnie i intelektualnie wyżej od swojego dziecka, nie daje jej żadnych pozytywnych wzorców, ale lubi z córką tańczyć w rytm rapu, wykonywać selfi w negliżach i oglądać telewizję. Żeby siebie i Moon utrzymać ima się dorywczego handlu, wreszcie sprzedaje się sama. O zjeździe w dół i życiu na krawędzi przepaści nie ma oczywiście pojęcia mała, uroczo pyskata, sprytna smarkula. Wiedzie radosne życie pośród kiczowatej, choć barwnej okolicy, porzuconych domków, pstrokatej i maszkaronowej architektury podmiejskiej, także chaszczy i zarośli, mokradeł nawet łąki, na której - o dziwo! - pasą się krowy!

Na ekranie trwa pasmo śmiechów, zabaw, dokuczliwości sąsiadom albo dziecięcego przekomarzania się, także zgrywy poważniejszego kalibru, jak podpalenie zdewastowanego domu, jednego z szeregu w opuszczonym osiedlu w wyniku kryzysu bankowo-hipotecznego. Do czasu aż rzeczywistość w postaci opieki społecznej w towarzystwie funkcjonariuszy policji nie zawita w progi pokoju zamieszkiwanego przez obie dziewczyny. Narodzi się realna tragedia!

Obraz można rozpatrywać w trzech płaszczyznach. W pierwszych dwóch: formalno - filmoznawczym oraz emocjonalnym nie sposób uniknąć zachwytów nad pomysłem dziecięco-reporterskiego ujęcia całości (żabia perspektywa, trzęsąca się kamera), sprawnością realizacyjną, nadzwyczaj mistrzowskim poprowadzeniem młodych i niezawodowych aktorów (obie główne aktorki) plus skutecznego wywołania uczuciowej więzi widza z głównymi bohaterami. To są niezaprzeczalne atuty i one stanowią o powszechnej akceptacji bolesnej i niełatwej przecież tematycznie produkcji.

Kłopot poznawczy pojawia się, gdy zapytamy o literackie korzenie filmu: o czym to jest historia, jakie niesie przesłanie, w czym próbuje nas wyedukować i jakie proponuje rozwiązania? Wnet okaże się, że to wątła i jednostronna relacja o zdarzeniach małej dziewczynki lub opowieści tej kompletnie brak! O biedniejszej, ale wcale dużej populacji Ameryki dowiadujemy się przez zaróżowione okulary sześciolatki w dodatku w otoczeniu parku rozrywki, które zupełnie zmienia perspektywę oglądu. Czy to jest wystarczające, by nie ulec znużeniu? Finalna scena też jest rodzajem uniku plus zawstydzającym mirażem!

Pozostaje najbardziej progresywna postać tej opowieści, zarządca Bobby (rewelacyjny, rutyniarz Willem Dafoe) – empatyczny, samotny, starszy mężczyzna, który jest maleńkim promykiem nadziei na istnienie humanistycznej postawy. Reszta populacji oraz system wytworzony przez nią to prosta i pochyła droga do samozniszczenia. Autorzy nie mają do tego jasnego stosunku ani recepty!

Pozornie tęczowy, w rezultacie smutny opis rzeczywistości, z brakiem autorskich odniesień w wyjątkowo uniwersalnie akceptowalnym opakowaniu! Niezwykłość! [7,5/10]

The Florida Project [Filmweb: 7,1/10 33 275 głosów; Imdb: 7,6/10 72 599 ocen; Rotten Tomatoes: Gwarantowanie świeży, 96% (Oferuje barwnie empatyczne spojrzenie na niedostatecznie reprezentowaną część populacji, które okazuje się absorbujące, nawet gdy podnosi otrzeźwiające pytania o współczesną Amerykę.); Metascore: 92/100; mediakrytyk.pl: 8,1]