Przekleństwa niewinności

Przekleństwa niewinności (The Virgin Suicides), 1999, Sofia Coppola, dramat, tajemność, USA, (25-cze-19, CK, Koło Filmowe Benshi, Lublin)

Kiedy Cecylia, najmłodsza, trzynastoletnia córka państwa Lisbon– statecznej, siedmioosobowej rodziny chrześcijańskiej - popełnia samobójstwo społeczność miasteczka jest w szoku. Cztery pozostałe córki, urodziwe natolatki (14- 17 lat), zwracają baczniejszą uwagę chłopięcych rówieśników. To ich oczami i uszami jesteśmy obserwując, co się wydarza w domostwie Lisbon. Rodzice wychowują córki w nadmiernie troskliwy, wręcz surowy sposób. Poza szkołą nie istnieje dla dziewcząt żadna inna zewnętrzna rzeczywistość. Kontakty z rówieśnikami odbywają się wewnątrz ich domu, za zgodą i przy obecności rodziców. Kiedy po wielu zabiegach i namowach dziewczyny wraz z miejscowymi kolegami udają się na szkolny bal towarzyszy im ojciec, matematyk z miejscowego liceum (wycofany pod butem żony i lekko sfiksowany James Woods). Zabawa kończy się dla Lux, średniej z sióstr (emanująca erotyzmem Kirsten Dunst) samotnym powrotem nad ranem, po szalonej nocy spędzonej ze szkolnym narcyzowatym futbolistą Tripem (strojący miny Josh Hartnet). Rodzice, za inspiracją matki (wymowna cerberka poprawności moralnej domowego ogniska, Kathleen Turner) zaostrzają poziom represji i drzwi domu Lisbon zostają dla córek zamknięte. W domowym areszcie do kontaktu ze światem pozostają im jedynie broszury sklepów z artykułami wysyłkowymi, sygnały świetlne wysyłane chłopakom oraz telefoniczna wymiana fragmentów muzycznych, młodzieżowych pasji z lat 70. Dla chłopców fascynacyjno-obsesyjna obserwacja sióstr jest jak narkotyk (zbierają każdą pamiątką związaną z nastolatkami: od pamiętnika po ich bieliznę), ale przygoda kończy się nagle wraz ze zbiorowym samobójstwem czterech córek państwa Lisbon.

Co było powodem tak drastycznego kroku młodych nastolatek? Od autorki nie dostajemy jasnych odpowiedzi, jedynie tropy. Tak pewnie miało być, bo to nie jest film o ofiarach i ich motywacjach -opresyjne wychowanie w domu, surowość purytańskiej tradycji religijnej, młodzieńczy bunt, potrzeba wolności, kontaktów z rówieśnikami, doświadczeń seksualnych, posmakowania samodzielności decyzji i działania, a w razie braku realizacji tych potrzeb całkowita negacja, rozpacz i tragedia nie do rozwiązania - ale o tęsknocie za utratą świata i czasu młodzieńczej niewinności wyrażonej przez żal pięciu chłopaków opłakujących śmierć rozpalających ich wyobraźnię (z erotyczną na czele!) dziewczyn. To również nie jest krytyka tradycyjnego , konserwatywnego społeczeństwa amerykańskiego lecz raczej niczym nieokiełznana podróż w świat dzieciństwa, młodości, czas emocji i zauroczeń niepodlegających mentalnemu podporządkowaniu się celowości, poprawności, dyscypliny i wszechwładnemu systemowi społecznemu.

Poddanie się emocjonalnemu, sensualnemu odbiorowi obrazu pozwala wyzwolić się od potrzeby literackiej, racjonalnej analizy i zanurzyć tym samym w czarowny cień ulotności, niedopowiedzeń, metafizycznej tajemnicy. Nieodparcie i uzasadnienie nasuwa się tu analogia  z “Piknikiem pod wiszącą skałą” (1975) Petera Weira i jego niezdefiniowaną, kontrowersyjną lecz jakże pociągającą aurą.
Znamienity debiut Sofii Coppoli! [7,5/10]

Przekleństwa niewinności (na podstawie powieści Jeffreya Eugenidesa “Przekleństwa niewinności”) [Filmweb: 7,3/10 38 886 głosów; Imdb: 7,2/10 134 695 ocen; Rotten Tomatoes: Gwarantowanie świeży, 76% (Udany debiut reżyserski Sofii tkwi w fascynującej historii i prawdziwych emocjach aktorów); Metascore: 76/100]