Na rauszu

 

Na rauszu /Drunk, Thomas Vinterberg, 2020, komedia, dramat, Dania, Holandia, Szwecja

Czterech kolegów z pracy (szkoła) ulega argumentacji jednego z nich o za małej zawartości alkoholu we krwi człowieka - a jego zwiększenie przyniosłoby poprawę nastroju - i przystępuje do eksperymentu z codziennym spożywaniem wysokoprocentowych trunków. Początkowo wyniki są pozytywne, rośnie afirmacja życia, poprawia się atmosfera w klasie jednego z nich. W miarę rozwoju „badań” zdarzają się całkowite zamroczenia, incydenty w stanie pełnego upojenia, nocne moczenie łóżka, kąpiele w portowym akwenie w ubraniu, ostre wymiany zdań w rodzinie pomiędzy małżonkami, objawy zawstydzenia po stronie progenitury. Eksperymentatorzy nie zaprzestając podejmowania kolejnych wysiłków badawczych – nawet wbrew ostrzeżeniom większości otoczenia – bagatelizując rady życzliwych, wstępują na schematyczny szlak pychy kroczącej przed upadkiem. Tragedia o poważnych następstwach wisi w gęstych od wyziewów poalkoholowych oraz ogólnego napięcia w powietrzu.

Finalne przesłanie, mgliste i niejednoznaczne ma jednakże tę pozytywną stronę, że oprócz ewidentnych strat i całkowitego fiaska pseudo naukowych testów: jedna ofiara w stanie definitywnego zejścia, jeden całkowity rozkład małżeństwa, poważny kryzys w drugiej rodzinie – to, jednakże,  niejako po drodze – młody, potencjalny naśladowca, uczeń wydobywa się z zastoju psychicznego, staje na nogach i uzyskuje pewność własnego ja i w efekcie zalicza trudne do przebrnięcia egzaminy.

Film pachnie komediodramatem, więc nie brakuje w nim żartów, ale najczęściej dowcipy nie szybują nazbyt wysoko. Uprasza się widzów o ograniczone do poczucia humoru twórców zaufanie, by uniknąć rozczarowań, skrzywionych min oraz głębszych urazów mentalnych.

Zasmucać musi i niepokoić widok butelek i innych naczyń z naprocentowanymi napojami w rękach młodzieży na fieście po zakończeniu egzaminów zaliczeniowych. I niewiele tu pomagają iście baletowo-ekwilibrystyczne popisy Mikelsena, bez żadnych pojemników z płynem w dłoni, w zwolnionym tempie pokazywane. Gorzki wydźwięk obrazu oraz czasów w ogóle!

Wyraziste, wiarygodne i przekonujące kreacje, pod wiodącym przywództwem powyżej wspomnianego Matsa Mikelsena (Martin). Pozostali: Thomas Bo Larsen jako Tommy, Magnus Millang w roli Nikolaja i Lars Ranthe (Peter) w niczym mu nie ustępują i trzymają poziom artystyczny pomimo chwiejnego tematu.

Na marginesie oraz na potwierdzenie zachowania klasy filmu nie można nie wspomnieć, że otrzymał w 2021 roku Oscara dla najlepszej produkcji międzynarodowej! Thomas Vinterberg nie mógł być bardziej uhonorowany.

Na zdrowie! Pytanie jednakże ciśnie się na usta: dlaczego mawia się, że „Chaim z Siulimem puścili chatę z dymem”? – Witek Rusin [6/10]

Na rauszu, [Rotten Tomatoes: GWARANTOWANIE ŚWIEŻY, 92%, „Weź jedną część zręcznie wyreżyserowanej tragikomedii, dodaj odrobinę Madsa Mikkelsena w klasycznej formie, a otrzymasz kolejną rundę – odurzające spojrzenie na kryzys wieku średniego”; metaocena z metacritic.com: 79/100; Mediakrytyk: 8,0/10]

PS. Tekst znajdzie swoje miejsce na portalach: Rotten Tomatoes i IMDb. Wkrótce.

Z teki résumé_160:

"Skandynawskie wyobrażenia o implikacjach stałego zażywania napojów wysokoprocentowych. Ekscesy, niskolotne żarty, dramatyczne manowce oraz ogólne zażenowanie".

Happy Together

 

Happy Together /Chun Gwong Cha Sit, 1997, Wong Kar-Wai, dramat, komedia, romans, Hongkong /  Japan /  South Korea

    Wong Kar-Wai słodko-gorzko i odważnie o nieudanej, toksycznej obopólnie miłości dwóch młodych chłopaków z Hongkongu na obczyźnie w Argentynie w poszukiwaniu lepszego życia, ze szczyptą tanga, Astora Piazolli (uwodzicielskie kompozycje „Prologue – Tango apasionado”, „Finale – Tango apasionado” i „Milonga for Three” bawią się momentami  sprzężenia kochanków i  ich rozdzielenia , i tak w kółko) , Franka Zappy [„Chunga's Revenge” i „I Have Been in You” – podkreślając niestabilny związek między Lai Yiu-fai (Tony Leung) i Ho Po- wing (Leslie Cheung). Ich agresja i miłość przewijają się w tę i z powrotem, eliptyczne opowiadanie Wonga widzi ich osobno, a potem znowu razem, jak taniec] i szlagieru The Turtles z 1967 roku, od którego film wziął nagłówek. 

    Miejscami nudnawo, ale dość zajmująco jeśli o trudach w miłości jako wspólnej drodze do szczęścia. Dobra robota w wykonaniu autora zdjęć Australijczyka, Christophera Doyle’a (wcześniej z Wai przy „Popiołach czasu: Powrocie, 1994, a później także z Phillipem Noyce'em,  Yimou Zhangiem i Jimem Jarmushem) - obrazów z podróży, krajobrazów (w tym robiące wrażenie zdjęcia wodospadu Iguazú na granicy argentyńsko-brazylijskiej) oraz ubogich dzielnic Bueno Aires. Czarno-biała fotografia miesza się z soczystą, barwną we właściwych miejscach rozwoju akcji. –Witek Rusin [7/10]

W ramach cyklu 160 znaków:

"Wong Kar-Wai o toksycznej miłości młodych na obczyźnie, ze szczyptą tanga, Astora Piazolli, Franka Zappy i szlagieru The Turtles z lat 60. Słodko, gorzko, nudnawie".

Żeby nie było śladów, wer. 2.0

 

Żeby nie było śladów, Jan P. Matuszyński, 2021, dramat, Polska, Czechy, Francja

Kto przyczynił się do śmierci maturzysty Grzegorza: milicjanci, przeciwko którym zeznaje jedyny świadek pobicia na posterunku, kolega Jurek Popiel czy załoga karetki pogotowia ratunkowego transportująca rannego i cierpiącego chłopca do szpitala w Polsce komunistycznej, tuż po zniesieniu Stanu Wojennego w 1983 roku? Władza na niespotykaną skalę rozpętuje akcję odparcia zarzutów o udział jej służb w śmierci młodego człowieka, dyskredytuje Jurka, manipuluje śledztwem milicji, steruje poczynaniami prokuratury i czyni wszystko, by winą obarczyć sanitariuszy służb ratowniczych.

Przebieg tego procesu matactwa, oszustwa, zaszczuwania, fabrykowania fałszywych dowodów, wpływania wszelkimi sposobami na zmianę zeznań świadków (urabianie otoczenia, zastraszanie) jest pasjonującą lekcją historii najnowszej - totalitarnej władzy w państwach realnego komunizmu i stanowi najbardziej zajmującą środkową część obrazu.

                Pozostałe części budzą wątpliwości o nadmiernie rozbudowaną wielowątkowość fabuły, a z drugiej strony szkolną, wręcz gimnazjalną logikę w prowadzeniu akcji, zwłaszcza dochodzenia przez milicjantów do prostych jak schemat cepa wniosków. Nie nastraja pozytywnie do obrazu przesadna drobiazgowość w prowadzeniu wielu narracji, przez co film trwa prawie trzy godziny oraz dość błędny dobór obsady (Sandra Korzeniak jako Barbara Sadowska, przestylizowana i bez cienia emocji, Aleksandra Konieczna  -nadzwyczajnie szarżująca jako prokuratorka Wiesława Bardon, Tomasz Dedek - generał Wojciech Jaruzelski, Robert Więckiewicz jako generał Kiszczak, obydwaj odgrywający postacie karykaturalnie przerysowane jak marionetki lub z gabinetu figur woskowych, Sebastian Pawlak jako sanitariusz Wysocki – jego reakcje psychologicznie są nie do uwierzenia), choć zwracają uwagę wiodące role Tomasza Ziętka (jako Jurek Popiel) oraz Jacka Braciaka - Tadeusz, ojciec Jurka plus co najmniej poprawni i sprawni jak zwykle: Tomasz Kot i Agnieszka Grochowska. Razi brak zwrotów akcji, zawieszeń, i innego podstawowego instrumentarium w konstruowaniu współczesnego kina rozrywkowego.

Dla równowagi na wyjątkową aprobatę za detaliczną wierność zasługuje scenografia (Paweł Jarzębski – scenograf oraz Małgorzata Zacharska odpowiedzialna za kostiumy), pieczołowita i szczegółowo odtwarzająca realia PRL  pierwszej połowy lat 80. – Witek Rusin [5/10]

Opinia z cyklu résumé160: Śmiertelne pobicie przez milicję nastolatka i zmasowana manipulacja władzy PRL, by uniknąć winy, choć z wielowątkowym i niestety nachalnie czytankowym skryptem.

 

PS. Tekst poprawiono i ponownie zredagowano w październiku 2022 roku. Wkrótce ukaże się na portalu IMDb w ramach konta autora.

Elvis

 

Elvis, Baz Luhrmann, 2022, biograficzny, muzyczny, dramat, Australia, USA

    Historia życia i kariery największej ikony muzyki popularnej XX wieku „rozdmuchana” w ferii barw, neurastenicznego tempa akcji, widowiskowości i rozedrganego montażu w pasjonujące show na miarę XXI-wiecznych filmowych opowieści o kulturowych herosach naszych czasów. 

    Jednocześnie jest to druzgocąca krytyka funkcjonowania show-businessu na przykładzie wielokrotnych manipulacji i żałosnego losu pułkownika Toma Parkera (dobra kreacja i znakomita charakteryzacja Toma Hanksa),tajemniczej i skompromitowanej postaci o niejasnym pochodzeniu. Scenografia, oprawa muzyczna, znakomita kreacja Austina Butlera w roli Elvisa Presley'a, obecność archiwalnych materiałów i umiejętne wplatanie ówczesnych wydarzeń społecznych i politycznych w wartką akcję obrazu stanowi o poważnym podejściu twórców i usytuowaniu filmu na szczycie dokonań kinematograficznych bieżącego sezonu. –WitekRusin [8,5/10]

Apendix

Elvis_160
Historia życia i kariery legendy muzyki pop w ferii barw, nerwowego tempa i pulsującego montażu -  show na miarę opowieści o kulturowych herosach naszych czasów.

Cytat wiodący:
Elvis Presley: Pewien wielebny powiedział mi kiedyś: „Kiedy są rzeczy zbyt niebezpieczne do powiedzenia, śpiewaj”.

Elvis Presley i Austin Butler

Tom Hanks prywatnie oraz jako pułkownik Parker

Lisbon Story

 

Lisbon Story, Wim Wenders, 1994, dramat, muzyczny, Niemcy, Portugalia

    Na fabułę filmu składa się podróż inżyniera-dźwiękowca z Niemiec do stolicy Portugalii (slapstickowe przygody podczas jazdy autem jako żywo przypominają zdarzenia z filmów pewnego komika) i jego wędrówki po Lisbonie w poszukiwaniu przyjaciela, reżysera, który kręci tamże film i potrzebuje fachowca do jego udźwiękowienia. Podczas spacerów po mieście spotyka rozmaitych mieszkańców i przyjezdnych: grupę dzieci odwiedzających mieszkanie jego kolegi z kamerami w rękach, fryzjera, czyścibuta, zespół wykonujący fado, wreszcie samego reżysera Friedricha (Patrick Bauchau). Rozmowy, zdarzenia, refleksje nad stanem sztuki, a kinematografii w szczególności, stanowią osnowę łagodnie snującego się obrazu.     

Wim Wenders (Sól ziemi /Le sel de la terre, 2014; Paryż,Teksas /Paris, Texas, 1984; Niebo nad Berlinem /Der Himmel über Berlin, 1987; BuenaVista Social Club, 1999; i inne) w poetyckim spacerze po Lisbonie (jak niegdyś Fellini peregrynował po Rzymie) w poszukiwaniu istoty kina jako sztuki, wraz z mnóstwem cytatów i asocjacji z kinematografii wziętych i z kultury w ogóle (wzmianka o tytułach beatlesowskich piosenek wpleciona w tekst poetycki - Fool On the Hill i With the Little Help From My Friends). Zachwyt nad architekturą, muzyką (Madredeus), dźwiękami miasta oraz pięknymi kobietami (Teresa Salgueiro).

    Przed Teresą Salgueiro nie zamyka się drzwi do swego domu na klucz!

    Filmowy raj! –Witek Rusin, [9/10]

PS. Tekst ukazał się już na portalu IMDb, a w późniejszym terminie pojawi się także na Rotten Tomatoes.

Dodajemy także opinię o filmie z cyklu résumé160:

"Aria Wendersa o Lisbonie, jej architekturze, muzyce, dźwiękach miasta oraz o kobietach, z refleksjami o kinie jako sztuce i licznymi cytatami z kina i kultury. Cudo!".
Cykl ten znajduje publikacje na portalu Filmweb przy koncie autora, ale niełatwo do niego dotrzeć. Trzeba posiadać konto na Filmweb i wirtualnie zapoznać się z autorem, np. na portalu fb.

Patrick Bauchau

Jerzy Skolimowski