Moneyball

Moneyball, 2011, Bennett Miller, dramat, biograficzny, USA, (16-lip-19, Koło Filmowe Benshi, CK, Lublin)

Zasady gry w baseball dla europejskiego kibica sportowego są prawdopodobnie ciągle niezrozumiałe, a co dopiero mówić o bywalcach w salach kinowych i kinoteatrach. Całe szczęście poza niewielkimi wstawkami dokumentalnymi oraz sporadycznym żonglowaniem terminologią z tej dyscypliny obraz „Moneyball” nie odnosi się do samej gry, ale do nie mniej ważnej otoczki profesjonalnego prowadzenia drużyny, a także dylematów bardziej ogólnych i uniwersalnych. Dzięki temu nudzie rozprawiania o światku baseballowym, takich lub innych terminach czy pojęciach z tej gry wziętych możemy stawić czoła i zastąpić oglądem oraz rozważaniami o powszechnej naturze rzeczy.

A rzecz w tym filmie związana jest z byłym graczem baseballowym po fiasku jego kariery sportowej, kiedy odnajduje się jako zarządzający przeciętnym zespołem o niewystarczającym budżecie z kalifornijskiego Oakland. Mimo niskiego stanu kasy postanawia dorównać ekipom o nieporównywalnie większych możliwościach finansowych i osiągnąć sukces sportowy przy mniejszych kosztach. W tym celu wprowadza zmiany w zarządzaniu drużyną i rezygnuje z systemu gwiazdorskiego, opartego na intuicji i doświadczeniu branżowych konsultantów oraz bardzo wysokich kosztach utrzymania zespołu na reguły oparte o komputerową analizę i statystykę preferujące efektywność mniej rozpoznanych graczy, ale nieporównywalnie niższe koszty utrzymania całej ekipy.

Wywracając dotychczasową organizację zadziera z działaczami zadowolonymi z istniejącego status quo oraz ryzykuje utratę pozycji i brak zatrudnienia w przyszłości w sytuacji, gdyby poniósł porażkę. Dobierając jednych – skłonnych do zmian opartych o wiedzę - a pozbywając się dotychczasowych ekspertów i graczy powoli osiąga swoje cele, nawet zdobywa duże sukcesy sportowe (20 zwycięstw pod rząd, co oznacza absolutny rekord Ligi wszechczasów!), a jego metoda za jakiś czas stanie się pełnoprawna i warunkująca sukcesy drużyn sportowych w całym kraju.

Po drodze Billy Beane (Brad Pitt) będzie walczył nie tylko ze swoimi oponentami, ale również z własnymi ograniczeniami, skłonnością do pomsty za puste obietnice skautów, a później zrujnowanie zawodniczej kariery, własnym brakiem konsekwencji (zbliżenie z drużyną i obecność na meczach czy chłodny menedżerski dystans?), wątpliwościami związanymi z wyborem takiej a nie innej drogi życiowej (kariera sportowa kontra wykształcenie w prestiżowej uczelni albo lojalność dotychczasowym pracodawcom versus niebotycznie wysoki kontrakt z potężnym materialnie konkurentem ze Wschodu), wysługiwaniem się asystentami przy twardym egzekwowaniu roszad w kadrze zawodniczej, wreszcie z prozaiczną obawą o relacje z własną córką, gdy ta zdradza niepokojące obawy o pozycję i pracę ojca.

Reżyser Benett Miller skupił się na pokazaniu człowieka w procesie konstruowania własnej tożsamości, w którym pokazuje jego olbrzymią siłę woli w forsowaniu zmian dla dobra drużyny oraz nade wszystko w udowodnieniu sobie samemu zdolności do osiągania własnych celów, pasję, wytrwałość, elastyczną umiejętność dostosowywania zasad i przekonań do zmieniających się warunków oraz umiejętność rezygnacji z powszechnie uznawanego materialnego miernika sukcesu na rzecz pozostania w zgodzie z wartościami i ideami, którym dotychczas hołdował, ale zarazem także człowieka zdolnego do wyrzeczeń, rezygnacji, akomodowania porażek, twórczej refleksji nad swoimi działaniami.

Millerowi pomógł i wręcz udźwignął cały film na swoich ramionach - praktycznie nie schodząc z ekranu - Brad Pitt i dzięki aktorskiemu talentowi i duchowemu zaangażowaniu (brawa!) o włos rozminął się z oscarową nagrodą.

Szkoda, że finalne dosłowności odbierają widzowi szansę na intelektualne interpretacje. Nawet oparcie o biograficzne rysy winno pozostawić odbiorcy szersze pole do refleksji. [6,5/10]

Moneyball [Filmweb: 7,3 70 184 głosów; Imdb: 7,6/10 327 986 ocen; Rotten Tomatoes: Gwarantowana świeżość, 94% (Reżyser Bennett Miller wraz z Bradem Pittem i Jonahem Hillem biorą temat niszowy i przekształcają go w ostry, zabawny i wzruszający portret godny wiedzy o baseballu.); Metascore: 87/100]